Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

Historia miasta Pińczowa

Pińczów powstał w późnym średniowieczu w 1428 roku. Był świadkiem wielu wydarzeń historycznych. Herbem Pińczowa jest stylizowana przepołowiona strzała. W XV w. miasto stanowiło rezydencję rodu Oleśnickich. Dwaj bracia - Zbigniew Oleśnicki, biskup krakowski i Jan zwany Głowaczem, wojewoda sandomierski zgromadziwszy majątek wybudowali w Pińczowie wspaniały gotycki zamek-rezydencję oraz kościół z klasztorem, do którego w 1436 roku sprowadzeni zostali zakonnicy paulińscy. W połowie XVI wieku Pińczów stał się ważnym ośrodkiem reformacji, głównie kalwinizmu, a później działali tu arianie. Pińczów z racji rozkwitu w nim nauki i kultury, zwany był „Atenami Polskimi” (lub sarmackimi). W 1586roku dobra pińczowskie stały się własnością Myszkowskich. Nabył je majętny biskup krakowski, Piotr Myszkowski. W 1592 roku Myszkowscy założyli, na wschód od Pińczowa, nowe miasto Mirów. Wybudowali tam kościół, a póżniej klasztor i osadzili w nim zakon Reformatów.

W drugiej połowie XVI wieku w Pińczowie rozpoczęto eksploatację i obróbkę miejscowego białego wapienia. Zaczął rozwijać się jako ośrodek kamieniarsko-artystyczny pod kierunkiem wybitnego artysty z Florencji Santi Gucciego. Z jego warsztatu zachowały się dwie wspaniałe budowle: kaplica św.Anny i baszta ogrodowa, stanowiąca część rezydencji Myszkowskich. Na rozwój gospodarczy Pińczowa mieli duży wpływ Żydzi, którzy pojawili się w mieście w 1576 roku i od kolejnych ordynatów otrzymali liczne przywileje. W tych sprzyjających warunkach rozwijała się kultura żydowska. W 1729 roku ordynacja pińczowska przeszła w ręce Wielopolskich, do których należała aż do 1945 roku. Wiek XVIII zapisał się w historii miasta, jako mało pomyślny, przyniósł mu zniszczenie na skutek działań wojennych, epidemii, klęsk żywiołowych. Pińczów podupadł również z powodu prowadzenia nieudolnej gospodarki i trwonienia majątku przez nowych właścicieli. W 1813 roku Pińczów należał do Jana Olrycha Szanieckiego, który to doprowadził miasto do ponownego rozkwitu gospodarczego i kulturalnego. Od początku XIX wieku miasto rozwijało się pomyślnie pod względem gospodarczym i demograficznym. Zamieszkiwała tu, w przeważającej większości ludność żydowska.

Pińczów był świadkiem ważnych wydarzeń historycznych, m.in. powstania styczniowego 1863 rok, rewolucji 1905 roku, pierwszej i drugiej wojny światowej. W okresie od połowy lipca do połowy sierpnia 1944 roku w regionie pińczowskim istniała tzw. Partyzancka Republika Pińczowska. Represje okupanta dotknęły ludność polską, ale przede wszystkim żydowską, której w 1942 roku rozpoczęła się planowa zagłada. W wyniku walk miasto uległo zniszczeniu w 80%.

Pińczów od 1967 do 1975 był siedzibą powiatu. Od 1 stycznia 1999roku, ponownie za sprawą reformy administracyjnej powrócił do dawnej funkcji-został stolicą powiatu.Obecnie miasto stanowi ośrodek handlowo-usługowy regionu rolniczego oraz lokalny ośrodek kultury. Przemysł gminy oparty jest na eksploatacji bogactw mineralnych (gipsy i wapnie).

Zespół klasztorny Paulinów
Został ufundowany w XV wieku przez bp krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego i jego brata Jana zwanego Głowaczem, w 1436 roku sprowadzono do niego Paulinów. Od połowy XVI wieku stanowił on zbór protestancki. W 1586 roku bp krakowski Piotr Myszkowski ponownie sprowadził do miasta Paulinów; tym samum w Pińczowie nastąpił kres różnowierców. W I połowie XVII wieku zespół klasztorny gruntownie przebudowano.

Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

Budynek klasztorny
To piętrowa budowla, na planie prostokąta z wirydarzem pośrodku, wokół którego biegnie krużganek.. Mieszkał w nim pod koniec życia i tu zmarł reformator Jan Łaski. Od 1647 do 1650 roku przeorem w klasztorze był ks. Augustyn Kordecki, znany jako obrońca Jasnej Góry. W latach 1784-1798 funkcję proboszcza sprawował ksiądz Hugon Kołłątaj. W 1816 roku klasztor został skasowany. Od tego momentu służy on różnym celom: był zajmowany przez norbertanki, buł siedzibą urzędów, więzieniem, budynkiem mieszkalnym. Obecnie znajduje się w nim Muzeum Regionalne, Pińczowskie Samorządowe Centrum Kultury i kino. Przed budynkiem klasztornym stoi pomnik pisarza Adolfa Dygasińskiego.

Kościół p.w. św.Jana Ewangelisty
Wybudowany w XV wieku, rozbudowany w I połowie XVII wieku. Obecnie to świątynia trójnawowa, w stylu późnorenesansowym. Front jej zwieńczony jest szczytem o dwóch kondygnacjach. Na szczycie znajduje się rzeźba św. Jana Ewangelisty, niżej na gzymsie figura św. Pawła Pustelnika. Wejście do kościoła prowadzi przez gotycką kruchtę z I połowy XV wieku, najstarszą budowlę w mieście. Przechodząc z kruchty do nawy głównej warto zwrócić uwagę na wspaniały gotycki ostrołukowy portal. Sklepienia świątyni pokryte są dekoracją stiukową i polichromią. Uwagę przyciąga ołtarz główny (ok. 1744) z usytuowanym centralnie krucyfiksem oraz z czterema figurami ewangelistów, figurami świętych Piotra i Pawła oraz bogatą dekoracją w stylu regencji. Po dwóch stronach prezbiterium usytuowane są stalle z XVIII wieku, z bogatą snycerską dekoracją. Poza tym wewnątrz świątyni znajduje się dziewięć ołtarzy bocznych, barokowy chór muzyczny z I polowy XVIII wieku oraz wybudowana w latach 1720-1723 Kaplica Aniołów. Wewnątrz kaplicy późnobarokowy ołtarz, w nim obraz Archanioła Rafała z młodym Tobiaszem.

Zespół Klasztorny Reformatów
Wzniesiony na przełomie XVII i XVIII wieku, na terenie utworzonego nowego miasta Mirowa. Kościół p.w. Nawiedzenia NMP – w stylu późnorenesansowym, sklepienie kolebkowe ze stiukową dekoracją. Ołtarz główny w stylu barokowym z rzeźbionym krucyfiksem i obraz z Matką Boską i św. Janem. W prezbiterium dwa ołtarze barokowe. Po obu stronach kościoła znajdują się kwadratowe kaplice. Na uwagę zasługują wspaniałe ołtarze boczne, w jednym z nich znajduje się, uznany za cudowny i łaskami słynący, obraz Matki Boskiej Mirowskiej. Obraz przedstawia Matkę Boską z Dzieciątkiem i unoszącym się Duchem Świętym. Klasztor od południa przylega do kościoła i jest piętrowym budynkiem na rzucie zbliżonym do kwadratu. Przechowywana jest w nim kolekcja drewnianych figurek jasełkowych z XVII wieku.

Zespół Pałacowy Wielopolskich
Wybudowany został w II połowie XVIII wieku przez Franciszka Wielopolskiego. Pałac w stylu klasycystycznym, piętrowy ze skrzydłem przy narożu północnym. Front budynku przedziela kordonowy gzyms, otoczony parkiem. Wnętrza pałacu zostały przebudowane w XIX wieku. W jednej z sal zachowała się polichromia. W budynku pałacowym przez wiele lat mieściło się progimnazjum, później gimnazjum i liceum. Ruiny zamku na Wzgórzu Zamkowym – gotycko-renesansowy zamek Oleśnickich i Myszkowskich pod koniec XVIII w. został opuszczony, popadł w ruinę, a w końcu go rezabrano.Do dzis zachowały się tylko fragmenty muru zamkowego i głęboka piwnica.

Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

Kaplica św.Anny
Wzniesiona na Wzgórzu Klasztornym w 1600 roku, wykonana przez włoskiego artystę Santi Gucciego. Zbudowana w stylu późnorenesansowym, na rzucie kwadratu i przykryta kopułą z latarnią. Przed frontem świątyni stoi mała kruchta. Jest to pierwsza kaplica wolnostojąca w Polsce, o przeznaczeniu wyłącznie kultowym.Wzniesienie jej wiąże się z wzmożonym ówcześnie kultem św. Anny.Ze wzgórza roztacza się wspaniała panorama na miasto i dolinę Nidy.

Baszta Ogrodowa
Znajduję się w parku otaczającym dawny pałac Wielopolskich. Została wykonana w XVI w. przez artystę Santi Gucciego. Obecnie obiekt Liceum Ogólnokształcącego. Dom na Mirowie zw. „Drukarnia Ariańską”- wzniesiony został na przełomie XVI i XVII wieku, parterowy o rustykowanych ścianach. W jednej z izb sklepienie kolebkowo- krzyżowe. Obecnie znajduje się archiwum.

Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

Synagoga
Wzniesiona na przełomie XVI i XVII wieku, jest jedyną architektoniczną pozostałością kultury żydowskiej w Pińczowie. Wybudowana na rzucie prostokąta. Wewnątrz zachowały się: sklepienie z pozostałością stiukowej dekoracji, w dwóch miejscach polichromia na ścianach, portale, uszkodzona skarbonka. Teren wokół synagogi otoczony murem z wbudowanymi fragmentami starych nagrobków z cmentarza żydowskiego.

Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

Przedzielona urokliwymi meandrami rzeki Nidy, pełna zabytków historii okraszonych przydrożnymi krzyżami i figurami religijnymi, bogata w atrakcje przyrodnicze i spełniająca wymagania gości - oto kraina zwana Ponidziem, której centrum są miasto i gmina Pińczów.

Niemalże cała powierzchnia naszej gminy podlega prawnej ochronie przyrodniczej. Tylko u nas można spotkać faunę i florę ciepłolubną, jakiej nie uświadczy się w innych regionach Polski. Mamy obszary wchodzące w skład trzech parków krajobrazowych i 5 rezerwatów przyrody.
W skład zespołu Parków Krajobrazowych Ponidzia wraz z otulinami wchodzą:

Nadnidziański Park Krajobrazowy o powierzchni 23 164 ha, z otuliną o powierzchni 26 011, 0 ha
Szaniecki Park Krajobrazowy o powierzchni 10 915,0 ha, z otuliną o powierzchni 12859,0 ha
Kozubowski Park Krajobrazowy o powierzchni 6613,0 ha, z otuliną o powierzchni 6036,0 ha

Nadnidziański Park Krajobrazowy
NPK jest szczególnym parkiem w Zespole Parków Krajobrazowych Ponidzia. Wyróżnia go nie tylko duża powierzchnia, ale przede wszystkim bogactwo form przyrody żywej i nieożywionej chronionej m.in. w 9 rezerwatach przyrody, nagromadzenie wielu zabytków kultury materialnej o bardzo wysokich wartościach historycznych i muzealnych. Położony jest w południowej części województwa świętokrzyskiego nad rzeką Nidą. Pod względem administracyjnym Park z otuliną leży na terenie 10 gmin ( Pińczów, Imielno, Kije, Michałów, Wiślica, Złota Pińczowska, Opatowiec, Chmielnik, Nowy Korczyn i Busko-Zdrój) i 96 sołectw. W podziale fizyczno-geograficznym Niecki Nidziańskiej, NPK położony jest na obszarze trzech subregionów, obejmując środkową i dolna część Doliny Nidy, Nieckę Solecką i północną część Garbu Pińczowskiego.

LASY I ZBIOROWISKA ZAROŚLOWE
Lasy w NPK zajmują poniżej 7 % jego powierzchni. Duży kompleks lasów zachował się jedynie jeszcze między Pińczowem a Bogucicami i Wełeczem. Najbardziej naturalny charakter mają lasy grądowe, olsy i fragmenty łęgów. Na znacznych powierzchniach występują jednak drzewostany sosnowe wprowadzone na siedliska grądów lub łęgów.

FAUNA

Fauna NPK jest bardzo bogata. Spotyka się tutaj wiele gatunków bardzo rzadkich, mających w Parku jedyne swoje stanowiska w Polsce. Często spotykanymi owadami są piękne, barwne motyle jak np. chroniony paź królowej, chrząszcze biegacze, trzmiele. W rzekach Parku stwierdzono występowanie ponad 30 gatunków ryb, a Nidę określa się jako jedną z najrybniejszych rzek. Ptaki na terenie Parku stanowią bardzo interesującą grupę zwierząt, liczącą około 140 gatunków, wśród których występują bardzo liczne gatunki chronione i bardzo rzadkie. Ssaki w NPK reprezentowane sa przez około 40 gatunków. Na uwagę zasługują nietoperze, jak np. borowiec wielki, gacek wielkouch. Ponadto występują tu również znacznie bardziej pospolite gatunki jak: królik, zając, sarna, dzik i lis. Rezerwaty przyrody
Na terenie NPK istnieje 9 rezerwatów. Zgodnie z ich przeznaczeniem i charakterem są to 2 rezerwaty florystyczne, 5 roślinności stepowej, geologiczno-stepowy i bagienno-torfowiskowy.

Skowronno Dolne – rezerwat ścisły o pow. 1,93 ha, utworzony w 1960r. Obejmuje fragment murawy kserotermicznej, w której występują chronione i rzadkie gatunki roślin, jak: ostnica włosowata, ostnica Jana, miłek wiosenny, rezeda mała, wężymord stepowy i pierwiosnka lekarska. Leży na zachodnim krańcu Garbu Pińczowskiego. Jest to najstarszy rezerwat na Ponidziu. Krzyżanowice Dolne rez. ścisły o pow. 18,0 ha , utworzony w 1954 r. Położony na zachodniej części wzgórza, zbudowanego z margli, wapieni i gipsów. Wzgórze to ma płaski wierzchołek i strome zbocza opadające do doliny Nidy, i jest porośnięte zróżnicowaną roślinnością kserotermiczną. Występują tam płaty stepu ostnicowego, stepu łąkowego, stepu kwietnego i murawy z wężymordem stepowym i seslerią blotna. Występują rzadkie i reliktowe gatunki roślin naczyniowych: ostnica włosowata, ostnica Jana, stulisz miotłowy, miłek wiosenny, ostrołódka kosmata, mikołajek polny i zagorzałek zółty. W murawach żyją liczne gatunki rzadkich owadów, m.in. cykady, pajęczaki, ślimaki. Grabowiec rez. częściowy, o pow. 21,92 ha, utworzony w 1959r. Obejmuje las liściasty. W składzie florystycznym tego zbiorowiska występują chronione gatunki roślin jak: obuwik pospolity, lilia zlotogłów i dyptam jesionolistny. W rezerwacie widoczne są liczne wychodnie gipsów i formy powierzchniowego krasu gipsowego. W zachodniej części rezerwatu położona jest polana śródleśna porośnięta roślinnoscia kserotermiczna, z udziałem wielu chronionych i rzadkich roślin np. ostnica włosowata, len włochaty i złocisty, miłek wiosenny i wisienka stepowa. W rezerwacie żyje bogata fauna owadów.

Skotniki Górne rezerwat ścisły, o pow. 1,90 ha, utworzony w 1962 r. Teren rezerwatu obejmuje część wzgórza gipsowego z wyraźnie wykształconymi zjawiskami krasu gipsowego, porośniętego zróżnicowaną florystycznie murawą kserotermiczną. W jej składzie występują liczne chronione i rzadkie gatunki roślin stepowych: miłek wiosenny, ostnica włosowata, dziewięćsił bezłodygowy, ożota zwyczajna, len złocisty, aster gawędka i zagorzałek żółty. W rezerwacie żyje interesujaca fauna owadów prostoskrzydłych. Winiary Zagojskie rez. ścisły o pow. 4,81 ha, utworzony w 1960 r. W tym rezerwacie wykształciły się murawy kserotermiczne z udziałem rzadkich gatunków roślin stepowych takich jak;: miłek wiosenny, ostnica włosowata, mikołajek polny, dziewięćsił bezłodygowy, len złocisty, ożota zwyczajna, oman wąskolistny, zagorzałek żółty i perz siny.

Skorocice rezerwat częściowy o pow. 7,70 ha, utworzony w 1960 r. Unikatowa dolina krasowa powstała w wyniku zawalenia się fragmentów jaskiń krasowych i działalności erozyjnej potoku, który płynie dnem wąwozu, a miejscami fragmentami korytarzy Jaskini Skorocickiej. Dolina charakteryzuje się wystepowaniem wielu form krasu gipsowego, m.in. są tu jaskinie, mosty skalne, wywierzyska, ostańce i lejki krasowe.Strome zbocza porasta roślinność kserotermiczna z udziałem takich zbiorowisk jak : step ostnicowy, step łąkowy i murawa kserotermiczna z wężymordem stepowym i seslerią błotną. Rośnie tu też wiele chronionych i rzadkich roslin : ostnica Jana, Ostnica włosowata, wężymord stepowy, śniedek wąskolistny, sierpik różnolistny, przetacznik wczesny i inne. W rezerwacie występuje interesująca fauna kserotermiczna, zwłaszcza owady i pajęczaki stepowe i troglobiotyczne.

Przęślin rezerwat częściowy o pow. 0,72 ha, utworzony w 1960 r. Rezerwat położony we wsi Chotel Czerwony, obejmuje gipsowe wzgórze o nazwie Przęślin. W jego południowo- zachodnim stoku odsłaniają się duze i pięknie wykształcone kryształy gipsu, zwane „szklicą”. W składzie florystycznym tych zbiorowisk występują chronione i reliktowe gatunki roślin jak: ostnica włosowata, stuliusz miotłowy, wiechlina cebulkowata w odmianie żyworodnej, len włochaty, len złocisty, miłek wiosenny, dziewięćsił bezłodygowy i inne. Żyją tu również rzadkie gatunki ciepłolubnych owadów, m.in. cykady.

Pieczyska rezerwat częściowy, o pow. 40,84 ha, utworzony w 1999 r. Śródleśne torfowisko położone jest w rozległym kompleksie leśnym usytuowanym na północ od Bogucic. W obrębie rezerwatu występują rzadkie i chronione gatunki roślin, jak: wawrzynek wilczełyko, skrzyp olbrzymi, pełnik europejski, storczyk kukawka oraz storczyk błotny.

Góry Wschodnie rezerwat ścisły o pow. 1,78, utworzony w 1959 r. Położony we wsi Chotel Czerwony, obejmuje fragment niewielkiego wzniesienia zbudowanego z grubokrystalicznych, szklicowych gipsów. W murawach rosną chronione i rzadkie gatunki roślin jak: miłek wiosenny, ostnica włosowata, ostrożeń pannoński, mikołajekpolny, ożota zwyczajna, dziewięćsil bezłodygowy, kostrzewa walezyjska, traganek duński, oman wąskolistny i zagorzałek żółty.

POMNIKI PRZYRODY są jedną z czterech form ochrony indywidualnej. Są to pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości naukowej, historyczno – pamiątkowej i krajobrazowej.

Pomniki przyrody ożywionej

Brzeście
lipa drobnolistna ( wiek ok. 350 lat)
klon zwyczajny ( wiek 150 lat)

Pińczów
lipa drobnolistna ( wiek ok. 250 lat)
lipa drobnolistna ( wiek ok. 200 lat )
klon zwyczajny

Włochy
lipa drobnolistna ( wieku ok. 200 lat)

Pomniki przyrody nieożywionej

Bogucice Skałki odsłonięcie geologiczne gipsów szklicowych
Gacki odsłonięcie geologiczne serii gipsowej leżącej na ciemnych iłach, odsłonięcie geologiczne serii gipsowej, jaskinia „Nad Stawem”
Marzęcin odsłonięcie geologiczne – skarpa i próg skalny z profilem gipsów szklicowych

KOZUBOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY

Kozubowski Park krajobrazowy, pod względem położenia fizyczno- geograficznego, zaliczany jest do prowincji Wyżyny Małopolskiej, makroregionu Niecki Nidziańskiej i mezoregionu Garbu Wodzisławskiego. Znaczna część otuliny KPK znajduje się na obszarze mezoregionu Garbu Wodzisławskiego. Reszta, w części północno- wschodniej, należy do mezaregionu Doliny Nidy, a w południowej, do mezaregionu Płaskowyżu Proszowskiego. Według podziału administracyjnego kraju KPK wraz z otuliną leży w województwie świętokrzyskim, na terenie 38 sołectw i 5 gmin (Michałów, Czarnocin, Działoszyce, Pińczów, Złota ).Długość parku, mierzona z północnego zachodu na południowy wschód, wynosi około 17 km, zaś maksymalna szerokość wzdłuż linii Misiak-Kozubów osiąga 7 km. W części południowo-wschodniej, na północ od Pełczysk, Park zwęża się do 1 km.

Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

SZATA ROŚLINNA

Ogólna charakterystyka szaty roślinnej KPK utworzony został głównie z uwagi na konieczność ochrony kompleksu lasów w strefie wododziałowej. Oprócz lasów, na terenie KPK, wystepuje bardz interesujaca flora kserotermiczna z zespołami stulisza miotłowego i ostnicy włosowatej, omanu wąskolistnego oraz rutewki mniejszej i szałwii łąkowej. Wraz z ociepleniem się klimatu pojawiły się lasy, częściowo zajmujące tereny muraw kserotermicznych. Rozwój rolnictwa pociągnął za sobą znaczne wyręby i wylesienia, krajobraz przekształcił się stopniowo z leśnego w rolniczy. W szacie roślinnej zmniejszył się udział lasów, na terenach wylesionych i użytkowych pastersko wykształcały się i utrwalały wtórne murawy i zarośla kserotermiczne.

FAUNA

Spośród znanych w kraju gatunków płazów ogoniastych na terenie Parku występują: traszka grzebieniasta i traszka zwyczajna, a bezogonowych: ropucha szara, ropucha zielona, rzekotka drzewna, żaba trawna, i żaba moczarowa. Występujące w KPK tereny leśne sprzyjają występowaniu gadów. W lesie i przyległym do niego terenie, w miejscowości Zagaje Stradowskie, stwierdzono występowanie 6 gatunków spośród 9 znanych w Polsce. Są to: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec zwyczajny, zaskroniec, żmija zygzakowata. Spotyka się tu nawet gniewosza plamistego, bardzo rzadko występującego na terenie Niecki Nidziańskiej. Awifauna Parku reprezentowana jest przez około 72 gatunki ptaków, wśród nich spotyka się rzadkie i chronione, jak: bociana czarnego, jastrzębia, krogulca, myszołowa zwyczajnego, pustułke, kukułke, lelka, jerzyka, dzięcioła dużego, świergotka drzewnego, pierwiosnka i dzwońca. Biotopy leśne zamieszkują: rudzik, świstunka leśna, pierwiosnek, świergotek drzewny, sikora bogatka, szpak, drozd śpiewak, grubodziób, skowronek borowy. Wsród pól uprawnych i ugorów gnieżdżą się m.in.: kuropatwa, skowronek, świergotek polny, pliszka żółta, ortolan i trznadel. Z fauny ssaków w KPK spotkać można przedstawicieli około 26 gatunków, w tym wiele chronionych. Są to: gronostaj, jeż, kret, ryjówka aksamitna, ryjówka malutka, rzęsorek rzeczek, mroczek późny, karlik malutki, borowiec wielki, gacek wielkouch. Do gatunków bardziej pospolitych należą: zając, lis, dzik oraz sarna.

Zdjęcie pochodzi z http://www.pinczow.com.pl/

REZERWATY ISTNIEJĄCE

Na obszarze KPK znajdują się dwa zatwierdzone rezerwaty: Polana Polichno i Wronu Dół.

POLANA POLICHNO - położony jest w kompleksie lasów państwowych, w odległości 3 km na zachód od wsi Młodzawy Duże. Celem utworzenia rezerwatu była ochrona szczególnie cennych zespołów roślinnych: omanu wąskolistnego oraz TILIO-Carpinetum typicum w odmianie nidziańskiej W granicach rezerwatu znajdujemy całą gamę zbiorowisk tworzących otwarte murawy, poprzez zbiorowiska zaroślowe, widne laski sosnowe, po typowy grąd. W rezerwacie licznie reprezentowany jest świat zwierząt, zwłaszcza owady, wśród których rozpoznano 19 gatunków z rzędu prostoskrzydłych, co stanowi ok. 24% ogółu tych gatunków w Polsce. Występuje także jelonek rogacz, nasz największy chrząszcz.

WRONI DÓŁ - położony na zachodnim krańcu dużego kompleksu leśnego należącego do Lasów Państwowych- leśnictwo Góry. Na znacznej powierzchni występuje zróżnicowany florystycznie grąd wzbogacony licznymi gatunkami roślin rzadkich i chronionych, takich jak: dziewięćsił bezłodygowy, obuwik pospolity, wawrzynek wilczełyko, pluskawica europejska, tojad dzióbaty, podkolan biały, zawilec wielokwiatowy.

POMNIKI PRZYRODY

Na terenie parku nie ma obecnie żadnego zatwierdzonego pomnika przyrody nieożywionej.

Pomniki przyrody ożywionej
Młodzawy
wiąz pospolity (wiek ok. 200 lat)
wiąz pospolity ( wiek ok. 150 lat)
wiązy pospolite (2 sztuki, wiek ok. 200 lat)
lipy drobnolistne ( 3 sztuki, 1) wiek 150 lat, 2) wiek 150 lat, 3) wiek 200 lat)
wiązy pospolite (2 sztuki 10 wiek 120 lat; 2) wiek ok. 160 lat )
dęby bezszypułkowe ( 3 sztuki; wiek 180 lat)
wiąz pospolity ( wiek ok. 120 lat)
buk zwyczajny ( wiek ok. 300 lat)
buk zwyczajny ( wiek ok. 200 lat)
dąb bezszypułkowy ( wiek ok. 200 lat )

Szaniecki Park Krajobrazowy przyrodniczo i krajobrazowo zbliżony jest do Parku Nadnidziańskiego. Obejmuje swoim obszarem liczne enklawy bardzo wartościowego krajobrazu przyrodniczego z wieloma zbiorowiskami roślinności stepowej, słonoroślowej i torfowiskowej rozsianych w krajobrazie pól i łąk uprawnych. Występująca bogata rzeźba lessowa oraz kras gipsowy czyni krajobraz dynamicznym i ciekawym. Ziemia ta jest pełna zabytków kultury materialnej z interesującą formą budownictwa przy użyciu miejscowego kamienia . Podobnie jak na terenie całego Ponidzia, przy drogach napotkać można urokliwe przydrożne figurki i kapliczki wapienne, a nad nielicznymi strumieniami zachowały się jeszcze pozostałości młynów wodnych z urządzeniami piętrzącymi wodę.

Z obecnością gipsów wiąże się także występowanie siarczano - słonych źródeł, wykorzystywanych dla celów leczniczych w uzdrowiskach w Busku i Solcu - Zdroju.

Na terenie omawianego parku znajduje się:
- 1 rezerwat przyrody
Rezerwat "Owczary"
Położenie: gmina Busko-Zdrój, miejscowość Owczary
Rok utworzenia: 1959
Powierzchnia rezerwatu: 0,62 ha
Typ rezerwatu: florystyczny (słonoroślowy)
Cel ustanowienia: zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych źródła solankowego z występującymi w jego pobliżu - na terenie zabagnionym, florą i fauną halofitową.

Pomniki przyrody nieożywionej zlokalizowane są w miejscowości: Łagiewniki - dwa odsłonięcia geologiczne:
1. Próg skalny o długości 12m i wysokości 4 m.
2. Próg skalny wysokości 5 m w zboczu wzniesienia. U podstawy progu tryska źródło, którego wody dają początek niewielkiemu strumykowi.

Śladków Duży

Jaskinia powstała w wapieniu mioceńskim. Do głównej komory jaskini prowadzi 3 m ciasny korytarz. Kików Zespól jaskiń krasowych.

Busko - Zdrój

Wywierzysko w skale gipsowej. - 5 użytków ekologicznych
- 3 stanowiska dokumentacyjne
Na terenie Szanieckiego Parku Krajobrazowego występuje 35 gatunków roślin chronionych, w tym 30 całkowicie i 5 częściowo. Gatunki chronione całkowicie:

Dziewięćsił bezłodygowy, goryczka wąskolistna, kosatka kielichowa, miłek wiosenny, len złocisty, lilia złotogłów, ostróda kosmata, ostnica Jana, ostnica włosowata, ostrożeń pannoński, sasanka łąkowa, storczyk drobno kwiatowy, wisienka stepowa, zawilec wielkokwiatowy.
Gatunki chronione częściowo:
Konwalia majowa, kruszyna pospolita, pierwiosnka wyniosła, wilżyna ciernista.

Spacerom sprzyja łagodny klimat i liczne wzgórza poprzecinane rzekami, wśród których najsłynniejsza jest rzeka Nida z mnóstwem naturalnych zakoli. Goszcząc w gminie Pińczów koniecznie trzeba zajrzeć do Zagości, gdzie gospodarował sprowadzony z Ziemi Świętej zakon rycerski joanitów, gdzie również zachowały się pozostałości kościoła z XII w. Relikty gotyckiej świątyni przetrwały w Bogucicach, okazały klasycystyczny kościół znajduje się w Krzyżanowicach, a monumentalny kościół barokowy w Młodzawach Małych, jak również w Młodzawach Małych 17 znajduje się prywatny ogród botaniczny ”OGRÓD NA ROZSTAJACH” p. Tadeusza Kurczyny, czynny od kwietnia do listopada w sobotę, niedzielę i święta od godz. 9.00 do 19.00.Ogród ten powstał w 1993 r., zajmuje pow. 1 h i jest w ciągłej rozbudowie, położony na dwóch poziomach połączony wysokim wodospadem, wśród dużej różnorodności roślin można również zobaczyć ptaki ozdobne.
Niedaleko od Młodzaw w miejscowości Michałów znajduje się słynna Stadnina Koni Arabskich, która już od 50 lat hoduje konie czystej krwi arabskiej. Jest to największa w Polsce oraz jedna z większych w Europie i na świecie stadnina koni tej rasy. W Grochowiskach odbyła się jedna z największych bitew powstania styczniowego.
Na Gackach na terenie dawnego wyrobiska kopalni gipsu znajduje się odsłonięcie wielkokrystalicznych gipsów. Wielkość pojedyńczych kryształów sięga trzech i więcej metrów, tworzą one tzw. jaskółcze ogony- jedna z osobliwości Ponidzia. Z naszego terenu pochodzi słynny wapień pińczowski, od wieków wykorzystywany do celów budowlanych. Podczas eksploatacji kamieniołomu w Pińczowie znaleziono szkielet wieloryba sprzed 15 milionów lat. Tę światową sensację można oglądać w specjalnej ekspozycji, która znajduje się w sali ekspozycyjnej Pińczowskich Zakładów Kamienia Budowlanego.

Pińczów leży na południu Kielecczyzny na łagodnych stokach wzgórz opadających ku rozległym łąkom i błoniom przez które płynie rzeka Nida, zapisał się jako główny ośrodek reformacji. Nazywany jest miastem renesansu, gdyż zachował wiele cennych zabytków.

Agroturystyka

Dla podniesienia aktywności turystycznej, ciągle rozwija się sieć małej, estetycznej gastronomii, wytyczone są nowe szlaki turystyczne i rozwijane gospodarstwa agroturystyczne. Spacerom po Pińczowie sprzyja łagodny klimat. Rozlewiska Nidy są doskonałymi terenami do wędkowania, okoliczne lasy czekają na amatorów przyrody i grzybobrania. Turyści w Pińczowie mogą wypocząć w powietrzu, na lądzie i w wodzie, co gwarantuje oferta placówek turystycznych, gastronomicznych i kulturalnych.

Czytaj całość

Strona pochodzi z serwisu www.e-gminy.net Agroturystyka